Verslag – diner: Amnesty, bedrijven en mensenrechten

Het koude weer en de enorme files door wegwerkzaamheden hebben onze gasten niet tegen houden om naar De Veranda in Amsterdam te komen. Voor ons eerste Tannet diner in de sfeervolle The Living van dit restaurant hadden wij als thema bedrijven en mensenrechten gekozen. Eerst vertelde onze voorzitter Murat Ersoy over de overeenkomstige doelen tussen Tannet en Amnesty. Vervolgens nam gastspreker Jaap Bartels van Amnesty International het woord over en ging hij in op vragen zoals; Hoe hebben bedrijven invloed op de mensenrechten? Welke verantwoordelijkheden hebben bedrijven om mensenrechten te respecteren? En wat adviseert Amnesty aan mensen (als consument of werknemer) om het bewustzijn over mensenrechten te vergroten? Zoals wellicht voor te stellen is, leverde dit veel interessante cases, invalshoeken en dynamische discussies op. Amnesty International Jaap is ingegaan op het ontstaan van Amnesty in 1961 toen de Britse advocaat Peter Benenson in de metro las dat 2 Portugese studenten waren opgepakt nadat ze een toost uitbrachten op vrijheid. Hij was woedend en schreef een artikel voor de krant waarin hij opriep tot actie. Hier werd wereldwijd gehoor aan gegeven. Amnesty streeft dan ook naar een wereld waarin iedereen alle mensenrechten geniet die zijn vastgesteld in de UVRM (Universele Verklaring van de Rechten van de Mens) en andere mensenrechtenverdragen. Op het gebied van bedrijven en mensenrechten zijn de United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights de voornaamste standaard. Bedrijven & mensenrechten Als expert op het gebied van bedrijven en mensenrechten vertelde Jaap verder over de positieve en negatieve impact van (internationale) bedrijven op de mensenrechten. Een voorbeeld hiervan zijn de palmolieplantages in bijvoorbeeld Indonesië. Internationaal opererende bedrijven, zoals Unilever en Nestlé halen palmolie uit deze plantages om deze te verwerken in hun voedselproducten, cosmetica, etc. Amnesty heeft onderzoek uitgevoerd naar de werkomstandigheden van de werknemers op deze plantages en het resultaat van het onderzoek was schokkend. Om maar een paar voorbeelden te noemen van voorkomende praktijken: op deze plantages worden vrouwen uitgebuit, is er sprake van kinderarbeid en worden medewerkers blootgesteld aan gif door ontbrekende of slecht beschermende werkkleding. Een ander voorbeeld is Shell. Sinds 2011 zijn er wereldwijd 1.010 lekkages geweest waarbij 17,5 miljoen liter olie is weggelekt. Amnesty steunt de slachtoffers in de strijd om compensatie en andere vormen van genoegdoening te krijgen. Daarnaast steunt Amnesty activisten zoals Esther Kiobel in haar rechtszaak tegen Shell voor gerechtigheid voor haar man, Barinem Kiobel. Begin jaren ’90 sprak Barinem Kiobel  zich kritisch uit over de Nigeriaanse autoriteiten en de wijze waarop zij omging met de protestbeweging MOSOP. MOSOP protesteerde destijds tegen Shell’s oliewinning in de Niger delta, omdat dit hun woongebied vervuilde. In 1995 werd Barinem Kiobel samen met 8 andere mannen op basis van verklaring van getuigen die zeggen door Shell te zijn omgekocht, ter dood veroordeeld en geëxecuteerd. Wat kan jij doen? Tijdens het diner werd ook gesproken over wat jij als consument en medewerker zou kunnen doen. Als consument kan je letten op de producten die je koopt en of de producent mensenrechten respecteert. Koop jij een product waar palmolie in is verwerkt dan is er een aanzienlijke kans dat bij de productie mensenrechten zijn geschonden. Of zit jij bij een bank of verzekeraar die investeert in de wapenindustrie of juist in schone energie? Dit kan je checken op www.eerlijkegeldwijzer.nl. Als medewerker kan je vragen stellen waar jouw organisatie producten inkoopt en of hierbij rekening gehouden wordt met de mensenrechten. Bedrijven horen te weten hoe hun producten en de grondstoffen worden gemaakt en welke impacts het heeft op de mensenrechten. Bedrijven actief hierop bevragen bevordert de bewustwording en de druk die bedrijven voelen om verantwoord(er) te ondernemen. Wil je hier meer over weten? Bekijk dan de website www.amnesty.nl